06 141 89 3 89 alexander@zin.nu

Logische Wijsheid

Alexander van den Berg

Wist je dat intelligentietests regelmatig worden bijgesteld, om te voorkomen dat de meerderheid van de mensen bovengemiddeld intelligent is? Blijkbaar worden we steeds intelligenter. Dit blijkt ook uit onderzoek. We hebben de wereld zoals zij nu is kunnen creëren, dankzij onze intelligentie. Soms rijst de vraag of we daar altijd blij mee moeten zijn. En zou het niet eigenlijk om wijsheid moeten gaan?

Inhoud
1. Wat is wijsheid?
2. Wijsheid in coaching
3. Een oefening in wijsheid
4. Hoe word je een wijze coach?

Wat is wijsheid?

We kunnen allemaal zien dat we ook grote uitdagingen hebben gecreëerd. En we zijn intelligent genoeg om te zien welke gevaren daarmee gemoeid zijn. Maar intelligentie is nog geen wijsheid. Zo kunnen we een bom bouwen. Echter, de keuze daarvoor en het gebruik van een bom vragen om wijsheid.

Het is een kunst wijze antwoorden te vinden op onze problemen. De oude Griekse filosofen stelden de rede centraal in hun denken. De rede onderscheidt ons van dieren. Geïnspireerd hierdoor zijn wij allen kinderen van het verlichtingsdenken. Denk na!, is het appel en de belofte van de antwoorden op onze problemen. Socrates wordt vaak beschouwd als de grootste redenaar. Al heeft hij de rede niet zo bedoeld als wij hem tegenwoordig zien.

De rede was voor hem vooral het vermogen om vragen te stellen en bewust te worden van wijsheid. En dat is niet zomaar iets dat je door systematisch denken op intelligente wijze afdwingt. Socrates en andere filosofen na hem zagen dat er een intelligent goddelijk krachtenspel doorwerkt in de wereld, de logos. Logos was voor de mens niet te bevatten en al helemaal niet te begrijpen. Als je denkt dat je het begrijpt, dan zit je er al naast.

Grote natuurkundigen als Bohr en Einstein zagen steeds meer het mystieke karakter van het leven, naarmate ze zich verder verdiepten in ons bestaan. Einstein zei al: ‘De intuïtieve geest is een heilige gave en de rationele geest een trouwe dienaar. We hebben een samenleving gecreëerd die de dienaar eert en de gave is vergeten.’

Socrates stond erom bekend dat hij mensen in vertwijfeling bracht, in een toestand van niet-weten. Een toestand die we snel ervaren als ongemakkelijk. Maar bij niet-weten begint het pas. In de verwondering konden mensen zich open stellen voor de werking van de logos. De inzichten die daaruit voortkwamen noemt Socrates wijsheid. Wijsheid kun je niet afdwingen, het overvalt ons als gave.

Socrates beschreef zijn werk als maieutiek, vroedvrouwkunde. Zo zei Socrates eens in een dialoog: ‘Je hebt weeën, Theaethenus, want je bent zwanger. Je hebt toch wel gehoord dat ik een zoon ben van een degelijke, doortastende vroedvrouw? Welnu, ik oefen datzelfde vak uit.’ Als een vroedvrouw verloste hij mensen van de wijsheid waarvan ze zwanger zijn.

Wijsheid in coaching

Daar raakt het de kern van ZIN.nu en onze coachopleidingen. Als we oplossingen willen vinden voor de uitdagingen waar we in deze tijd voor staan, dan zullen we ons meer mogen verwonderen. Wat gebeurt er als we erkennen dat we het wellicht niet weten? En wat gebeurt er als we het hart en de logos meer tot ons laten spreken? Een coach kan hierin een belangrijke rol vervullen. Een meesterlijk coach stelt vragen, onderzoekt zichzelf vanuit het niet weten en staat iemand bij in zijn zelfonderzoek. Om zo de wijsheid bij de ander te laten ontvouwen. De kwaliteit van het zelfonderzoek hangt grotendeels af van de mate waarin je je verwondert.

Een oefening in wijsheid

Een voorproefje voor wie zijn wijsheid wil aanboren: Neem eens de tijd om de volgende vragen te beantwoorden. Stel de vragen een voor een aan jezelf en kijk wat er in je opkomt.

Hoe is het NU met je?

Hoe ver ben je onderweg in jouw leven?

In hoeverre ben je onderweg in jouw leven?

Hoe snel beantwoord je deze vragen?

Hoever kijk je voorbij wat je weet en kent?

Waar doe je het nou echt voor?

Is het leven nog een mysterie voor jou?

Wie ben je ten diepste?

Hoe word je een wijze coach?

Als je zelf de kunst van het vragen stellen, het puur luisteren en het onderzoeken voorbij het bekende verhaal wilt ontwikkelen of verdiepen, dan is een coachopleiding wellicht iets voor jou.

Wil je leren coachen vanuit jouw innerlijke wijsheid? Dan is De Erkende Post HBO Coaching Opleiding iets voor jou. Lees meer!

Ontwikkel jezelf, ontwikkel meesterschap in coaching